Zawory antyskażeniowe typ BA stanowią kluczowy element instalacji wodociągowych chroniących przed cofaniem się zanieczyszczonej wody do sieci. Ich solidna konstrukcja oraz precyzyjnie opracowane procedury testowe gwarantują nie tylko niezawodne działanie, ale także długą żywotność i łatwość obsługi. W artykule przyjrzymy się szczegółowo budowie, zasadom działania, metodom badań oraz praktycznym aspektom montażu i serwisu tych ważnych urządzeń hydraulicznych.
Budowa zaworów antyskażeniowych typ BA
Producenci zaworów BA stawiają na komponenty o wysokiej klasie odporności chemicznej i mechanicznej. Kluczowymi elementami są:
- Korpus wykonany z odlewu żeliwnego lub mosiądzu, który zapewnia odpowiednią trwałość i odporność na korozję.
- Wkładka zaworowa z elastomerów zgodnych z normą DVGW, gwarantująca szczelność i szybkość reakcji.
- Złącza gwintowane lub kołnierzowe, dostosowane do standardów ISO i PN, umożliwiające łatwą instalację oraz wymianę urządzenia.
- Mechanizm sprężynowy, który przywraca zawór do pozycji zamkniętej w sytuacji cofania przepływu.
Materiały i ich właściwości
- Mosiądz CW617N — wysoka wytrzymałość na zmęczenie materiału.
- Żeliwo sferoidalne EN-GJS — doskonałe tłumienie drgań i niskie tarcie wewnętrzne.
- Elastomery EPDM lub NBR — szczelność przy kontakcie z wodą pitną, odporność na temperatury od -10°C do +80°C.
Dzięki połączeniu tych surowców, zawory BA osiągają wyróżniające cechy, takie jak wysoka wydajność, minimalne straty ciśnienia oraz długa żywotność nawet w trudnych warunkach pracy.
Zasada działania i testy
Zawory antyskażeniowe typ BA działają w oparciu o prostą, ale skuteczną zasadę jednokierunkowego przepływu. W normalnych warunkach woda przepływa swobodnie od strony źródła do odbiornika. W przypadku odwrotnego kierunku przepływu element sprężynowy natychmiast zamyka zawór, chroniąc sieć przed zanieczyszczeniem.
Procedury badawcze
- Testy szczelności — sprawdzenie, czy przy spadku ciśnienia nie dochodzi do nieszczelności za pomocą manometrów i barwników wykrywczych.
- Badanie wytrzymałości mechanicznej — obciążenie zaworu ciśnieniem przekraczającym nominalne o 1,5 raza przez określony czas.
- Symulacja odwróconego przepływu — wprowadzenie wody pod zwiększonym ciśnieniem od strony wylotowej, aby zweryfikować skuteczność zamknięcia.
- Testy materiałowe — analiza korozji przy użyciu próbek w warunkach przyśpieszonych, w osadach mineralnych lub agresywnych chemicznie.
Wyniki poszczególnych etapów badań dokumentowane są w raportach zgodnych z wytycznymi EN 13959. Tylko produkty, które przejdą wszystkie testy pomyślnie, otrzymują certyfikat dopuszczający do montażu w sieciach wody pitnej.
Montaż, eksploatacja i konserwacja
Poprawny montaż i regularna konserwacja są niezbędne, by zawory BA działały niezawodnie przez lata. Oto kluczowe wskazówki:
Instalacja
- Zamontować zawór w pozycji poziomej lub pionowej, z zachowaniem kierunku przepływu zgodnie z oznaczeniami na korpusie.
- Stosować uszczelniacze i taśmy teflonowe przeznaczone do wody pitnej.
- Zachować minimalną odległość 2×DN od innych elementów armatury, aby zapewnić prawidłowy montaż sprężyny.
Eksploatacja
- Unikać pracy zaworu w stanie częściowego otwarcia przez dłuższy czas, co może prowadzić do przyspieszonego zużycia.
- Monitorować ciśnienie zasilania i spadki na zaworze za pomocą manometrów zlokalizowanych przed i za urządzeniem.
Konserwacja
- Przynajmniej raz w roku wykonać inspekcję i czyszczenie wnętrza zaworu. W razie potrzeby wymienić elastomery i uszczelki.
- Sprawdzić luzy mechanizmu sprężynowego oraz stan korozji elementów metalowych.
- Dokonywać ponownego testu szczelności po każdym serwisie.
Dzięki rzetelnie prowadzonemu serwisowi można uniknąć nieplanowanych przestojów i zachować pełne bezpieczeństwo sieci wodociągowej.
Zastosowania i korzyści
Zawory typu BA znajdują szerokie zastosowanie w różnych sektorach:
- Przemysł spożywczy i farmaceutyczny — wymagające najwyższej czystości wody oraz precyzyjnej kontroli przepływu.
- Budownictwo mieszkaniowe i użyteczności publicznej — zabezpieczenie instalacji przed niekontrolowanym zjawiskiem cofki.
- Sieci hydrosanitarnych obiektów komercyjnych — centra handlowe, hotele, biurowce.
Główne zalety wdrożenia zaworów BA to:
- Zwiększone bezpieczeństwo użytkowników dzięki eliminacji ryzyka skażeń.
- Ograniczenie kosztów awarii i remontów sieci.
- Spełnienie wymogów prawnych i norm sanitarnych.
Zrozumienie budowy, zasad pracy oraz prawidłowa instalacja i konserwacja zaworów antyskażeniowych typ BA to podstawa funkcjonowania każdej nowoczesnej sieci wodociągowej.